تکلیف سامانه های فروشگاهی و  مؤدیان مالیاتی مشمول مرحله اول، پس از ثبت اطلاعات در این سامانه ها، حفظ و نگهداری آن ها است. این دسته از مؤدیان مالیاتی موظف به ارائه این اطلاعات در صورت درخواست مأموران مالیاتی هستند. در این قسمت نحوه دریافت این اطلاعات از سامانه ها و وظایف مشمولین مرحله اول، مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

مشخصات و نحوه دریافت اطلاعات مالیاتی از سامانه های فروشگاهی :

در اجرای مفاد ماده 121 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و بخشنامه شماره 200/13007 مورخ 1391/6/28 سازمان امور مالیاتی کشور، همچنین دستورالعمل های مواد 169 و 169 مکرر قانون  مالیات های مستقیم و ماده 19 قانون مالیات بر ارزش افزوده و آیین نامه اجرایی ماده 71 قانون نظام صنفی، مشخصات و نحوه دریافت اطلاعات از سامانه های فروشگاهی مورد نظر سازمان تعیین و اعلام می گردد:

  1. هدف: ثبت و مستندسازی فعالیت های اقتصادی در اجرای قوانین و مقررات ذی ربط است.
  2. دامنه کاربرد: صاحبان مشاغل تعیین شده مشمول اجرای ماده 121 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران در سراسر کشور.
  3. عبارات و اصطلاحات مورد استفاده در این دستورالعمل در معانی مشروحه ذیل به کار می رود:

1-3. سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور می باشد.

2-3. سامانه فروشگاهی: به صندوق فروش (poz) یا رایانه ای که دارای نرم افزار فروشگاهی می باشند و جهت ثبت اطلاعات حداقل خرید و فروش روزانه و هزینه نگهداری موجودی در یک واحد شغلی مورد استفاده قرار می گیرند، اطلاق می گردد.

3-3. فایل الکترونیکی: شامل فیلدهای الکترونیکی می باشد که مشخصات آن بر اساس دستورالعمل ماده 169 مکرر قانون مالیات های مستقیم و ماده 19 قانون مالیات بر ارزش افزوده در بند 6 این دستورالعمل اعلام گردیده است. 

4. مؤدیان ملزم به استفاده از سامانه فروشگاهی و نحوه ارسال اطلاعات توسط آنان:
مطابق بخشنامه شماره 200/13007 مورخ 1391/6/28 سازمان اولویت های اعلام شده برای الزام به استفاده از ابتدای سال 1392 به شرح ذیل می باشد:

نحوه ارسال اطلاعات توسط مؤدیان

وظایف مؤدیان مشمول مرحله اول :

1-5. با توجه به الزام صاحبان مشاغل به نصب و استفاده از سامانه فروشگاهی از ابتدای سال 1392، مؤدیان مشمول مکلفند:
سخت افزار و نرم افزار متناسب با نیاز واحد کسبی خود را انتخاب کنند.
سپس حداکثر تا پایان اردیبهشت ماه سال مذکور ضمن نصب و راه اندازی سامانه فروشگاهی مراتب را به منظور استفاده از تسهیلات مقرر پیش بینی شده انجام دهند.
از این رو می بایست به  تکمیل فرم پیوست (شماره 1) که دربرگیردنده اطلاعات هویتی آنان، مشخصات سخت افزار و نرم افزار مورد استفاده برابر آیین نامه اجرایی ماده 71 قانون نظام صنفی اعلام شده توسط وزارت صنعت و معدن و تجارت خواهد بود، اقدام نمایند.

بدیهی است نرم افزار مورد استفاده حداقل امکان ثبت خرید و فروش کالا، نگهداری موجودی کالا و ثبت هزینه ها و تولید فایل الکترونیکی بند (6) این دستور العمل را داشته باشد.

2-5. مؤدیان مشمول نصب و استفاده از سامانه های فوشگاهی که در طی سال شروع به فعالیت می نمایند، حداکثر ظرف دو ماه از تاریخ شروع فعالیت، نسبت به نصب و استفاده از سامانه های فوشگاهی اقدام نمایند.
در نتیجه مراتب را به شرح بند 1-5 به ادارات امور مالیاتی مربوطه اعلام نمایند.

3-5. مؤدیانی که پس از موعد مقرر قانونی نسبت به نصب و استفاده از سامانه فروشگاهی اقدام می نمایند، مکلفند مراتب را به شرح بند 1-5 اداره امور مالیاتی ذی ربط اعلام نمایند.
بدیهی است این دسته از مؤدیان مشمول استفاده از مشوق ها و تسهیلات مقرر در قانون در آن سال نخواهد بود.

4-5. مؤدیان ملزم به استفاده از سامانه فروشگاهی، مکلف هستند از ابتدای سال 1392 کلیه خریدها و فروش های خود را در سامانه فروشگاهی ثبت نمایند.
از این رو نسبت به صدور الکترونیکی صورت حساب فروش مطابق فرم نمونه موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم و ماده 19 قانون مالیات بر ارزش افزوده (پیوست شماره 2و3) از طریق سامانه مذکور اقدام نمایند.

صدور الکترونیکی صورت حساب فروش مطابق فرم نمونه موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم

5-5. مؤدیانِ ملزم به نصب و استفاده از سامانه فروشگاهی، از نظر انجام تکالیف، به شرح ذیل تقسیم می گردند:
الف) مؤدیان موضوع بند (ج) ماده 95 قانون مالیات های مستقیم، مکلفند اطلاعات داده شده به سامانه های فروشگاهی را در فرم خلاصه وضعیت درآمد و هزینه موضوع ضوابط اجرایی بند (ج) ماده 95 قانون مالیات های مستقیم (طبق فرم پیوست شماره 4) ثبت و نگهداری نمایند.
سپس آن ها را همراه اظهارنامه مالیاتی سالانه تحویل واحدهای مالیاتی نمایند.

ب) مؤدیان مشمول بندهای (الف) و (ب) ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مکلفند فایل الکترونیکی اطلاعات خرید و فروش خود را در دوره زمانی تعیین شده، به شرح بند (6) این دستورالعمل از طریق سایت www.tax.gov.ir برای سازمان ارسال و یا لوح فشرده آن را به اداره امور مالیاتی محل فعالیت خود تحویل نمایند.
(دوره های زمانی ارائه اطلاعات خرید و فروش به صورت فعلی (بهار، تابستان، پاییز، زمستان) و از ابتدای سال 1392 حداکثر تا یک ماه بعد از پایان هر فصل می باشد).

دوره های زمانی ارائه اطلاعات مالیاتی

6-5. در مواردی که بنا به عللی از جمله نقص فنی دستگاه، امکان ثبت اطلاعات خرید و فروش از طریق سامانه فروشگاهی میسر نباشد، مؤدی مکلف است حداکثر ظرف مدت 15 روز نسبت به رفع نقص اقدام و بلافاصله رویدادهای مالی مدت مذکور را در سامانه فروشگاهی ثبت نمایند.

7-5. مؤدیان مشمول استفاده از سامانه های فروشگاهی، کماکان مکلف به رعایت سایر تکالیف قانونی از جمله نگهداری دفاتر روزنامه و کل و یا دفتر درآمد و هزینه می باشند.
همچنین موظفند حداقل ماهی یکبار خلاصه عملیات داده شده به سامانه های فروشگاهی را در دفاتر قانونی حسب مورد ثبت نمایند.

استفاده کنندگان از سامانه فروشگاهی به منظور تسهیل رسیدگی موظفند:
 آیین نامه یا دستورالعمل های سامانه فروشگاهی و برنامه های آن و نحوه کار با نرم افزارهای مالی مورد استفاده را حسب درخواست مأموران مالیاتی در اختیار آنان قرار دهند.

ویژگی های فایل الکترونیکی (اطلاعات خرید و فروش) ارسالی به سازمان امور مالیاتی:

مشخصات فایل الکترونیکی (اطلاعات خرید و فروش) سازمان و راهنمای اجرایی مربوط به تسلیم و ارسال الکترونیکی آن و همچنین ریز فیلد های مورد نیاز اطلاعات سه ماهه خرید و فروش از طریق « صورت الکترونیکی معاملات » در سامانه عملیات الکترونیکی مؤدیان مالیاتی به نشانی www.tax.gov.ir در دسترس می باشد.
ضروری است مؤدیان محترم مالیاتی فایل مورد نظر در اجرای دستور العمل ماده 169 مکرر را از طریق سامانه الکترونیکی برای سازمان امور مالیاتی ارسال و یا لوح فشرده آن را به اداره مالیاتی محل فعالیت خود تحویل نمایند. 

ضمناً فایل مورد نظر قبلاً در اجرای ماده 169 مکرر قانون مالیات مستقیم اعلام گردیده و اغلب شرکت های تولید کننده نرم افزار در سیستم های نرم افزاری خود تعبیه نموده اند.

ادارات کل امور مالیاتی مکلف هستند مفاد این دستورالعمل را به نحوه مقتضی به مجامع امور صنفی، اتحادیه های صنفی مشمول و انجمن داروسازان اطلاع رسانی نمایند.