جرایم مالیات بر در آمد حقوق موضوع مواد 197-199 قانون مالیات های مستقیم می باشد. همچنین هرکارفرما مطابق ماده 86 قانون مالیات های مستقیم موظف به ارائه خلاصه لیست و تغییرات مالیات بر حقوق به صورت ماهانه می باشد. این موارد صرف نظر از مشمول یا عدم مشمول شدن حقوق و مزایای پرداختی است.
در صورت عدم رعایت وظیفه فوق در موعد مقرر، خودداری از تسلیم لیست و همچنین برخلاف واقع بودن لیست تسلیمی:
جریمه متعلق در مورد حقوق، میزان 2% از حقوق پرداختی است. از این  رو در هر حال مؤدی متضامناً مسئول جبران زیان وارده به دولت خواهند بود .

آشنایی با جرایم مالیات درآمد مرتبط با لیست حقوق و دستمزد :

بر اساس ماده 197 قانون مالیات های مستقیم، مؤدیان مشمول این قانون مکلف به تسلیم صورت یا فهرست یا قرارداد یا مشخصات راجع به مؤدی می باشند.
از این رو در صورتی که از تسلیم آن ها در موعد مقرر خودداری نمایند و یا برخلاف واقع لیستی را منتشر کنند، مشمول جریمه به شرح زیر خواهند بود:

  • جریمه به میزان 2% از حقوق پرداختی

  • در صورت پیمانکاری میزان 1% از کل مبلغ پیمانکاری

    همچنین در هر حال، مؤدی متضامناً مسئول جبران زیان وارده به دولت خواهد بود.

طبق ماده 198 قانون مالیات های مستقیم، در شرکت های منحله مدیران اشخاص حقوقی مجتمعاً یا منفرداً مسئول پرداخت مالیات های شرکت، در دوران مدیریت شان هستند.
وظیفه پرداخت مالیات شرکت، یک وظیفه تضامنی خواهد بود. از این رو در صورت دسترسی نداشتن به یکی از مدیران، وظیفه بر عهده دیگر مدیران خواهد بود./

جرایم عدم پرداخت مالیات اشخاص حقیقی و حقوقی :

بر اساس ماده 199 قانون مالیات مستقیم، هر شخص حقیقی یا حقوقی که به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصال مالیات مؤدیان دیگر می باشد، در صورت تخلف از انجام وظایف مقرره:

علاوه بر مسئولیت تضامنی که با مؤدی در پرداخت مالیات خواهد داشت، مشمول جریمه ای معادل 20% مالیات پرداخت نشده خواهد بود.

با توجه به تبصره 1 ماده فوق، در مواردی که مکلفین به کسر مالیات، وزارتخانه، شرکت یا مؤسسه دولتی یا شهرداری باشد، مسئولین امر، مشمول مجازات مقرر، طبق قانون تخلفات اداری خواهند بود.

محکومیت های مالیاتی اشخاص حقوقی :

با عنایت به تبصره 2 ماده مذکور، هرگاه مکلف به کسر مالیات شخص حقوقی غیردولتی باشد، مدیر یا مدیران مربوطه نیز علاوه بر مسئولیت تضامنی نسبت به پرداخت مالیات و جرایم متعلق، به حبس تأدیبی از سه ماه تا دو سال محکوم خواهند شد.
این حکم شامل مدیر یا مدیران اشخاص حقوقی که برای پرداخت مالیات های مذکور در فوق، به سازمان امور مالیاتی کشور تامین سپرده اند، نخواهد بود.

محکومیت های مالیاتی اشخاص حقیقی :

تبصره 3 ماده مزبور اشعار می دارد چنانچه کسر کننده مالیات شخص حقیقی باشد به حبس تادیبی از سه ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

ضمناً با توجه به تبصره 4 ماده فوق، اقامه دعوی علیه مرتکبین نزد مراجع قضایی در خصوص تبصره های 2 و 3 این ماده از طرف ئیس کل سامان امور مالیاتی کشور به عمل خواهد آمد.

مثال 1 :

آقای مهدی سماواتی از ابتدای سال 1396 در یک شرکت استخدام شده است. حقوق و مزایای نامبرده در فروردین ماه به شرح زیر است:

حقوق اصلی 23.000.000 ريال، فوق العاده شغل 8.000.000ريال، فوق العاده بدی آب و هوا 3.000.000ريال، فوق العاده محرومیت از تسهیلات زندگی 900.000ريال، فوق العاده دوری از مرکز 700.000 ريال، حق سنوات 5.000.000ريال، اضافه کاری فروردین 6.000.000ريال.

پاسخ :

نکته : طبق بند 5 ماده 91 ق.م.م حقوق بازنشستگی و وظیفه  و مستمری و پایان خدمت و خسارت اخراج و بازخرید  خدمت و وظیفه یا مستمری پرداختی به وراث و حق سنوات و حقوق ایام مرخصی استفاده نشده از پرداخت مالیات معاف هستند.

الف- در صورتی که شرکت مربوطه دولتی باشد :

حقوق و مزایای مستمر ماهانه :
35.600.000 = 700.000 + 900.000 + 3.000.000 + 8.000.000 + 23.000.000

حقوق و مزایای سالانه :
427.000.000 = 12 × 35.600.000

حقوق و مزایای مستمر سالانه پس از کسر معافیت ماده 84 :
187.200.000 = 240.000.000 – 427.200.000 

مالیات حقوق و مزایای مستمر سالانه :
18.720.000 = 10% × 187.200.000

مالیات حقوق و مزایای مستمر فروردین :
1.560.000 = 12 ÷ 18.720.000

مالیات مزایای غیر مستمر :
600.000 = 10% × 6.000.0000

جمع مالیات حقوق و مزایای مستمر و غیر مستمر فروردین :
2.160.000 = 600.000 + 1.560.000

ب ) در صورتی که شرکت مربوطه غیر دولتی باشد :

طبق ماده 85 قانون مالیات های مستقیم (اصلاحیه 1394/4/31) نرخ مالیات بر درآمد حقوق کارکنان دولتی و غیردولتی یکسان می باشد. لذا نحوه محسبه مالیات حقوق کارکنان غیردولتی نیز مانند کارکنان دولتی محاسبه می شود.